از سر دلتنگی با کاشفان فروتن شوکران..!

تواضع یعنی اینکه بابت داشتن نبوغ و توانایی در زمینه ای خاص از بقیه عذرخواهی کنی.

(شوپنهاور)

هنر مندان  نیشابوری  دست کم  همه آنهایی که من می شناسم  در عین  داشتن نبوغ وتوانایی و اندیشه های  والا ،عجیب متواضع  و فروتن هستند .. که همین تواضعشان و صد البته  نداشتن بوق های تبلیغاتی وعدم وابستگی شان به بعضی جاها باعث  فراموشی و بی توجهی جامعه و عدم تمکن مالی و.. خیلی چیزهای دیگر شده است  که مثلا یک تازه مویز از راه برسد و به طعنه بگوید اینها که نامشان فراتر از مرزهای جغرافیایی نیشابور و یا احیانا خراسان  نرفته است !

 و همین سبب شد که من در این هولوکاست زمانه  فهرستی شیندلر وار از  این هنری مردمان یا کاشفان فروتن شوکران..! تهیه کنم ، ضمن ارادتی که من به تمامی  هنرمندان این شهر و دیار دارم  باید عرض کنم که  این فهرست  همین طور ی و از سر دلتنگی یا به قولی حماقتی  عاشقانه  فراهم شد ، حالا اگر نام بعضی از اهل هنر فراموش شده ، بگذارید به حساب همین چیز ها دیگر  !

علیرضا قدمیاری : ( نقاش ، طراح ومجسمه ساز )  علیرضا که ما علی صدایش می کنیم  شاید متواضع ترین  شخصیت فهرست من باشد  . کافی است یک  عصر پاییزی سری به کارگاهش  بزنید و او را در حالیکه  دستمالی لچکی بر سرش بسته و چهره اش  را غبار  سپیدی  از تراش سنگ فرا  گرفته و همچنانکه خمی زیبا بر ابروانش افتاده و عرق بر گونه هایش، خواهید دید که چگونه ظرافت باشکوه خلقت را در صلابت دست هایش از دل قطعه سنگی  چندین تنی  می آفریند ..  و بعد با همان دست های خسته ، در حالیکه شما گیج و محو تماشای اثر او شده اید ، با یک استکان چای شیرین از شما پذیرایی می کند . علی  قدمیاری به مفهوم مطلق هنر مند است ، علی هزار توی  هنر و اندیشه و احساس است .. و با این همه چقدر دلسوز و مهربان است  برای همه کسانی که دوستشان دارد !کنارش که هستی، به گونه ای رفتار می کند که گویی از نبوغ و توانایی ذاتی و بی شمار خودش شرم دارد ! گزاف نیست اگر بگویم علی مرا به یاد ونگوگ و گوگن و همه  آنهایی که  هیچگاه در زمان حیاتشان  تقدیر نشدند  می اندازد .   

حجت حسن ناظر نیشابوری  : ( نویسنده ، طراح و منتقد هنری )  سال 67 در مدرسه سعدی اول راهنمایی می خواندم ..معلمی داشتیم که در وقت های اضافه کلاس روی تخته سیاه با گچ طرح می کشید و من  که همان ردیف جلو می نشستم ، روی صفحه سپید کاغذ ..! یادم هست  وقتی متوجه من شد ، بادقت به  طرح های  من نگاه کرد و آهسته گفت : ادامه بده ..خوب است  ! اما من ادامه ندادم . به خاطر اینکه  خودش  یکی دو ماه بعد  مرا به دنیای دیگری برد.. دنیای نور و تصویر و صدا .. ! بعد از ظهر یکی از روزهای همان سال  در حالیکه می خواست زنگ بخورد  گفت بچه ها امشب  ساعت هشت تلویزیون فیلمی  دارد به نام دونده  ساخته امیر نادری ،حتما ببینید ..و من به توصیه این معلم نشستم و برای اولین بار فیلمی دیدم  که با مدرسه موشها و پسر شجاع و ...  ( فیلم های احیانا محبوب آن دوره بچه ها ) فرق می کرد و اصلا با همه چیزهای توی تلویزیون فرق می کرد و  بعد این شد که من عاشق سینما شدم و هنوز که هنوز است ، دونده نادری یکی از بهترین فیلم  هایی است که دیده ام و  مسبب همه اینها کسی نبود  به جز حجت حسن ناظر نیشابوری ! اسطوره ای زنده... هنری مردی عاشق ... و براستی که اگر نبود  ، زندگی اش را وقف هنر نمی کرد !او که به گفته خودش  اهل ايران چند هزار ساله است، متولد شهر عارفان و عاشقان بي مزار، نيشابور ...هروله كنان در جستجوي معنا به كهكشان هنر كوچيده و در آشنايي با روحي مينياتور آسا، عرفان آذين و هنر ريز، زنده ياد مصطفي جهانشيري در اوايل دهه ي پنجاه سبو سبو معرفت نوشيده و با عرق ريزي هاي توأمان جسم و روح و با آب ديده گاني كه فشانده است آبديده شده، نو شده و در اين نوشدگي هرجا نهالي يافته است آبياري نموده، باغباني كرده است... ( نقل به مضمون از کتاب یادداشت های فردا  نوشته استاد )

 به جرات می گویم  یگانه کسی که به همه هنری مردمان این دیار الفبای آغازین هنر را آموخته است  کسی نیست جز استاد حجت حسن ناظر نیشابوری ، قدرش را بدانیم بچه ها  !

 محمد رضا چایفروش ( عکاس ، منتقد و مدرس دانشگاه ) توی شهرستان که باشی و بخواهی با یکی از اهالی بزرگ عرصه  عکاسی کشور قراری بگذاری و از او دعوت کنی که دست کم یک روز بیاید نیشابور و تا همه علاقه مندان  سینما وعکاسی از تجربیاتش استفاده کنند و.. واقعا چقدر هزینه می خواهد و چند نفر را  ببینی  خوب است ؟!  خب ..محمد رضا یکی از همان اهالی  بزرگ عرصه عکاسی است  که برای دیدنش و برای دعوتش  به هیچ چیزی نیاز نداری ؟ کافی است کمی صبر کنی تا خودش پای در سینمای جوان بگذارد و بعد به همین راحتی می توانی  خودت  را در کنار یک شخصیت مهم عکاسی کشور احساس کنی  که همچنان فروتنانه پای در نشست های هنری شهر می گذارد  و در عین بزرگی آنقدر قابل لمس  است که باعث شود بعضی ها تصور کنند می شود نادیده اش  گرفت ..!  چایفروش از مطرح ترین چهره های عکاسی خراسان است که شیوه عکاسی اش تأثیر بسزایی بر روی نسل جوان عکاسی نیشابور گذاشته است ، یعنی تلفیق تکنیک و مفهوم با حقیقت و احساس  که من این مشخصه را در آثارش بسیار دوست می دارم.  باید اعتراف کنم که محمد رضا آنقدر بی تکلف ، متواضع ، راحت و صریح است که آدم غبطه می خورد گاهی !

احمد رضا سالم ( نویسنده ، محقق ،پژوهشگر و مدرس دانشگاه ) احمد رضا دلسوخته ای است از دیار شعر و گل و بلبل ، از آنهایی که اگر هم کاری می کنند فقط و فقط از سر عشق است و دیگر هیچ ! احمد رضا   عاشق وفریفته فرهنگ و میراث باستانی ایران زمین و نیز گذشته بشکوه این کهن دیار است ، دلش آمیزه ای است از نقش فیروزه ای سفالینه های  نیشابور  با اسطوره های ناب دیرین !

احمد رضا صمیمیتی به زلالی آب دارد .. با او که باشی، عجیب احساس راحتی می کنی .. می توانی  ساعت ها بنشینی و هم کلامش گردی  و بعد احساس کنی هنوز هم کم است !

 ادبیات . اسطوره های ایرانی و میراث فرهنگی دغدغه های همیشگی او هستند . انجمن دوستداران میراث فرهنگی نیشابور به همت ایشان تشکیل شده است.

مجید نصر آبادی  ( نویسنده ، پژوهشگر و منتقد ادبی )  مجید قبل از اینکه  یک پژوهشگر خوب  یا نویسنده ی خوبی باشد  ، انسان خوبی است! این اولین چیزی است که در مورد مجید نصر آبادی به ذهن می آید ! مجید دغدغه عجیبی برای هنر، اندیشه وفلسفه بخصوص یونان دارد !   البته نمی توان این موضوع را انکار کرد که اندیشه و هنر برای او همه چیز نیست و در دنیا چیزهای دیگری هم برای او مهم است،  این را موقع  مرگ علی  نجفی  به همه ثابت کرد . در واقع   دلسوزی و پی گیری اش برای برگزاری مراسم و.. بر هیچ کس پوشیده نیست و انصافا برای علی نجفی کاری کرد که فراتر از دوستی و چه می دانم  رفاقت و این جور چیز ها بود ... بگذریم ، شاید  بکار گیری اصطلاح " کتاب خانه متحرک "  در توصیف مجید کلیشه ای و گل درشت باشد اما من هر چقدر سعی کردم  نتوانستم از این موضوع صرف نظر کنم ، به قول استاد قدمیاری  : " مجید  آنقدر پر است که وقتی صحبت می کند تصور می کنی دارد از توی کتاب  یا نوشته  می خواند "  خرد گرایی و آگاهی  دغدغه اساسی  مجید است. او هم به اصول فلسفه و هنر می پردازد و هم  به نقد دیالکتیک  ، حتی در نوع فلسفه ی زندگی اش نیز فکر می کنم شک را جانشین تسلیم کرده است تا بتواند پلی به سوی یقین بزند !

مسعود سلیمانی  سپهر ( شاعر ، مستند نگار و عکاس )سال گذشته قرار بود یادمانی برای مسعودبرگزار شود ،  به اتفاق محمد رضا چایفروش و خودش به آتلیه رفتیم  و من دوربین  را روشن کردم  و محمد رضا سوالی پرسید و مسعود سفره دلش را باز کرد و با بغض و اندوه  از خودش گفت و از زندگی اش و هنر... و در تمام مدت اشک چشمان هر سه مان را پر کرده بود  ،

مسعود نقطه تلاقی حس واندیشه است ،شعرش را با زندگی اش می آمیزد.. شعر می گوید  و خودش است ... عکس می گیرد و باز هم خودش است ... خودش را رها می کند در آمیزه ای از حقیقت و رویا .. در صمیمیت سیال روستایی دور ، مسعود سهل و ممتنع است و این همه آن چیزی است که درباره اش می شود گفت ! اگر چه به نظر می رسد این روزها کم کار و گزیده گوی شده است ، امّا همیشه آثارش چه در زمینه عکاسی و چه شعر و سینما  قابل تأمل و تأثیرگذار است و حتی اگر دیگر مثل گذشته ها شعری نگوید یا تصویری ثبت نکند ، تأثیرش را بر اهل هنر گذاشته است.هر چندمی توانست این تأثیر و حضور، بسیار فراتر از این نیز باشد ، اما حقیقتا درباره کسی که برای دیگران بیش از خودش اهمیت قائل می شود ، بیشتر چه می توان گفت ؟!

 ادامه دارد